Een goede voorbereiding is vaak het halve werk en dat geldt in het bijzonder bij een ingrijpende gebeurtenis als de Brexit. Maar hoe doe je dat bij zoveel onduidelijkheid over de precieze scenario’s? Peter Verbaas, coördinator Brexit bij de NVWA: "Door al in 2018 uit te gaan van het zwartste scenario, namelijk dat van een 'no deal-Brexit' in 2019. Want in dat geval zullen de gevolgen namelijk het grootst zijn."

Daarom is de NVWA in samenwerking met departementen, andere toezichthouders en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, vroegtijdig begonnen om ondernemers op te roepen hun voorbereidingen te treffen. Verbaas: "Dat gold zowel voor de import, als de export. Vanuit het belang dat ondernemers die dieren en dierlijke (bij)producten, planten en plantaardige producten, levensmiddelen en niet veterinaire producten exporteren en importeren, zich zo goed als mogelijk zouden voorbereiden. Met onze voorlichting beoogden we dat bedrijven hun basis op orde brachten als beginnend importeur of exporteur door e-herkenning aan te vragen en zich aan te melden bij de betreffende organisaties om toegang tot IT-systemen te krijgen. Deze basisstappen zijn altijd nodig voor de aanvraag van keuringen en certificaten, die buiten de Europese Unie nodig zijn."

Na een harde Brexit ligt tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk ineens een buitengrens. Daardoor is voor de import van levende dieren en producten uit het Verenigd Koninkrijk een keuring nodig, omdat dieren dan een gezondheidscertificaat moeten hebben dat aan de EU-eisen voldoet. Verbaas: "Om het bedrijfsleven te ondersteunen bij hun logistieke processen hebben we samen met de Douane de mogelijkheid geregeld om alvast een documentcontrole op kopieën van gezondheidscertificaten uit te voeren, terwijl de goederen zich nog in het Verenigd Koninkrijk bevinden. En we zorgen voor voldoende mensen om de definitieve keuringen uit te voeren."

In het kader van de Brexit heeft de NVWA ook extra mensen nodig. Daarbij gaat het onder meer om ongeveer 100 extra dierenartsen: 20% voor keuringswerkzaamheden bij import en 80% voor keuring- en certificeringswerkzaamheden bij export. Veronique Hendriks, projectleider bij de NVWA: "Zij zijn onder andere nodig voor de keuringen van levende dieren, vlees en vleesproducten. We hebben bij de NVWA al heel lang een structureel tekort aan dierenartsen." Om die reden stelde het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) in 2018 extra geld ter beschikking. Hendriks: "Met dat extra geld hebben we een project opgezet en zijn we dierenartsen gaan werven in de hele Europese Unie. Inmiddels hebben we 42 dierenartsen geworven, waarvan 22 uit Oost- en Zuid-Europa. Na een intensieve taaltraining Nederlands en een gedegen intern opleidingstraject tot inspecteur gaan zij ons helpen."

Alfredo Libertini, dierenarts

1 van die dierenartsen is de Italiaan Alfredo Libertini. Hij studeerde diergeneeskunde in Italië en liep eerder stages in Italië en Portugal. 'Ik was al in Nederland, omdat ik stage liep bij de zeehondenopvang in Pieterburen. Ik ben in september 2018 met de opleiding bij de NVWA gestart. Omdat ik alleen Engels en nog geen Nederlands sprak ben ik begonnen met de intensieve taalcursus van 3 keer 6 weken. Daarna volgt de inhoudelijke opleiding." Libertini is blij met zijn kans: "In Italië is het heel moeilijk om een baan te vinden en ik wil me graag nuttig maken met werk waarin ik kan bijdragen aan voedselveiligheid en dierenwelzijn. Ik ben erg onder de indruk van de organisatie en de begeleiding van de NVWA, zoals met de taalcursus en de inhoudelijke. opleiding. Ook ben ik heel blij met mijn lesgroep. We zijn een bijzondere en hechte groep en helpen elkaar waar nodig." Hoewel hij zijn thuisland en zijn familie soms wel mist, is hij ook nuchter: "Natuurlijk mis ik hen soms en ook het Italiaanse eten. Maar Italië is niet ver, vanaf Schiphol ben ik in anderhalf uur thuis."

"NVWA is klaar voor een 'no-deal'-Brexit."

Met deze en vele andere voorbereidingen durft Brexit-coördinator Verbaas de stelling aan dat de NVWA straks klaar is voor een 'no deal'-Brexit. "Natuurlijk moet er nog een hoop gebeuren, maar we zijn goed op stoom. Het belangrijkste is nu dat ondernemers zich bewust zijn van de voorbereidingen die ze moeten treffen om ook na een harde Brexit met het VK zaken te kunnen doen. Deze voorlichting zetten we in 2019 onverminderd voort."