Onze missie luidt: 'De NVWA, omdat we staan voor de veiligheid van voedsel en consumentenproducten, dierenwelzijn en natuur.' De NVWA bewaakt publieke belangen, het bewaken van voedselveiligheid heeft daarbij hoge prioriteit. Dit blijkt ook uit het feit dat we de helft van onze capaciteit besteden aan het borgen van voedselveiligheid. We beoordelen risico's om het toezicht zo effectief mogelijk in te zetten. Voor het bewaken van publieke belangen richten we ons toezicht daar waar risico's het grootst zijn.

Beschrijving werkzaamheden per publiek belang

We willen inzicht geven in onze toezichtresultaten. Daarom wordt in het volgende overzicht per publiek belang, in domeinen, een kort overzicht gegeven van de belangrijkste activiteiten van de NVWA.

Wij laten zien hoeveel inspecties er zijn verricht en in welke mate er maatregelen zijn genomen. De inzet die de NVWA pleegt is afhankelijk van veel factoren. Zo kan de NVWA bijvoorbeeld risicogericht of steekproefsgewijs inspecteren. Die keuze heeft in het algemeen effect op de mate waarin er maatregelen worden genomen. Daarnaast past de NVWA in haar handhavend optreden verschillende interventies toe. Deze handhavingsinterventies kunnen variëren van een (mondelinge) waarschuwing tot zwaardere interventies als het opleggen van boetes of het stilleggen van een bedrijf.

Om inzicht in risico’s en het nalevingsniveau van productiesectoren te krijgen verwijzen we naar andere producten zoals onze publicaties over de naleving (nalevingsmonitoren), integrale ketenanalyses en de Staten van.

Voedselveiligheid

Vleesketen & voedselveiligheid

De NVWA richt zich in dit domein op het beschermen van de voedselveiligheid en het controleren dat vlees dat niet gekeurd is of ongeschikt is voor menselijke consumptie in de handel komt. Het domein omvat het eerste deel van de vleesketen van boerderij, tot opslag van vers vlees in koel- en vrieshuizen. De NVWA houdt toezicht op vleesproducenten en de keuringen in slachthuizen, wildbewerkingsinrichtingen, uitsnijderijen en koel- en vrieshuizen die vers vlees opslaan. Ook houdt de NVWA toezicht op het vervoer en de handelsstromen van vers vlees en producenten van dieren.

In het nieuws:

Industriële productie

Dit domein richt zich op voedselveiligheid bij bedrijven die plantaardige, dierlijke (inclusief vis) en samengestelde levensmiddelen produceren, importeren, verwerken, opslaan, distribueren en transporteren. Het gaat hierbij om ongeveer 15.500 bedrijven. In 2018 zijn hiervan zo’n 2.300 bedrijven bezocht waarbij ruim 4.000 inspecties zijn uitgevoerd. Het totaal aantal opgelegde maatregelen bedraagt ruim 1.000. Dit betekent dat bij 25% van de inspecties handhavend is opgetreden. De inspectiebevindingen van visverwerkende bedrijven en visafslagen in relatie tot voedselveiligheid maken we openbaar op de website.

In 2018 heeft de NVWA bij industriële productiebedrijven 13 maal een voornemen tot sluiting of stillegging genomen. In 7 gevallen kwam het daadwerkelijk tot sluiting en in 3 gevallen tot stillegging.

Het nemen van monsters voor laboratoriumonderzoek naar de veiligheid van de producten valt ook onder dit domein. In 2018 zijn onder andere de volgende analyses verricht:

  • Mycotoxinen: ruim 2.900 monsters van voornamelijk noten, specerijen en gedroogde vruchten genomen. Gemiddeld voldeed 95% aan de wettelijk maximum limieten.
  • Bestrijdingsmiddelen: ongeveer 3.000 monsters onderzocht. Monsters worden soms risicogericht en anders representatief voor de markt genomen. Het nalevingspercentage risicogerichte monsters (met name niet-EU producten) was circa 90%. Uit de representatieve bemonstering bleek bij EU producten ruim 95% naleving en bij niet EU producten zo'n 90% naleving.  
  • Overige contaminanten en andere stoffen: ongeveer 650 monsters van verschillende soorten levensmiddelen geanalyseerd op stoffen zoals zware metalen, PAK’s, acrylamide, sudan rood en chloraat. Gemiddeld 90% van de monsters voldeed aan de wettelijk maximum limiet of de referentiewaarde.
  • Er zijn controles uitgevoerd bij slagers waarvan bekend was dat zij het additief sulfiet hadden afgenomen van een leverancier. Het gebruik van sulfiet is niet toegestaan in vleesbereidingen. Bij 13 van de 21 slagers is handhavend opgetreden vanwege het gebruik van sulfiet in gehakt.

Er zijn rapporten van bevindingen opgemaakt en waar nodig zijn de betreffende partijen geweigerd voor import of uit de handel genomen.

In het nieuws:

Lees ook het artikel 'Voedselveiligheid moet prioriteit hebben, bij alle bedrijven'

Dierlijke bijproducten

Dierlijke bijproducten zijn dierlijke producten die niet geschikt of niet bestemd zijn voor humane consumptie. Deze producten kunnen afkomstig zijn uit bijvoorbeeld de horeca, levensmiddelenbedrijven, slachterijen et cetera. De NVWA houdt toezicht op bedrijven waar dierlijke bijproducten ontstaan, op bedrijven die zich bezighouden met de verzameling, verwerking, handel en verwijdering van dierlijke bijproducten en op bedrijven die dierlijke bijproducten gebruiken (bijvoorbeeld voor directe vervoedering of voor de wetenschap). In totaal zo'n 90.500 bedrijven.

Bedrijven die handelingen met dierlijke bijproducten doen zoals verwerken, composteren, vergisten, handelen, transporteren dienen hiervoor erkend of geregistreerd te zijn bij de NVWA. Dit zijn ongeveer 3.500 bedrijven. In 2018 heeft de NVWA bij zo'n 10% van de geïnspecteerde erkende en geregistreerde bedrijven handhavend opgetreden.

Diervoeder

De diervoederketen bestaat uit circa 4.500 bedrijven zoals producenten, handelaren en transporteurs en 30.000 primaire bedrijven die zelf diervoer mengen, gebruiken en/of produceren.

De inspecties worden risico gebaseerd uitgevoerd. In 2018 zijn in totaal ruim 1.200 inspecties uitgevoerd op niet-primaire bedrijven. Bij zo'n 15% is handhavend opgetreden. Op primaire bedrijven zijn meer dan 1.400 inspecties uitgevoerd. Bij minder dan 1% van de inspecties is handhavend opgetreden.

De grondstoffenstromen worden gemonitord in het kader van het Nationaal Plan Diervoeders: meer dan 1.800 monsters en zo'n 4.300 analyses.

In het nieuws:


Bijzondere eet- en drinkwaren, inclusief claims

Bijzondere eet- en drinkwaren zijn bijvoorbeeld producten voor medisch gebruik, babyvoeding en voedingssupplementen. We zien toe op productie, handel, samenstelling en etikettering. Bij de vermelding van voedings- en gezondheidsclaims letten we in het bijzonder op producten waarop vermeld staat dat ze een positieve bijdrage leveren aan de gezondheid van de consument.

Bij 20% van de 1.500 inspecties in dit domein is in 2018 handhavend opgetreden.

Ongeveer een derde van de maatregelen is opgemaakt voor niet toegestane voedings- en gezondheidsclaims. De andere maatregelen zijn gemaakt op basis van de Hygiëneverordening (Vo 852/2004).

In het nieuws:

Horeca & Ambachtelijke productie

Er zijn 115.000 bedrijven in de horeca, ambachtelijke sector, zorg en retail die onder het toezicht van de NVWA vallen voor de veilige bereiding van eet- en drinkwaren. Daarvan zijn er in 2018 ruim 16.400 bezocht.

De handhavingsmix bestaat uit risicogericht toezicht, verscherpt toezicht en formule toezicht (ketens van levensmiddelenbedrijven zoals supermarkten, hotels en fastfoodketens), allen gericht op voedselveiligheid waaronder controles op de basisvoorwaarden als hygiëne, bouwkunde en het weren van plaagdieren. Het percentage bedrijven waar de NVWA handhavend heeft opgetreden is in 2018 bijna 40%.

In 2018 heeft de NVWA in deze bedrijfscategorie 167 maal een voornemen tot sluiting of stillegging genomen. In 53 gevallen kwam het daadwerkelijk tot sluiting, in 30 gevallen werd besloten tot een spoedsluiting en in 72 gevallen tot stillegging.

In het nieuws:

Lees ook het artikel ‘Alle partijen moeten verantwoordelijkheid nemen


Diergeneesmiddelen

Het toezicht op diergeneesmiddelen heeft betrekking op productie, handel en zorgvuldig voorschrijven en gebruik van diergeneesmiddelen vanuit het perspectief voedselveiligheid, diergezondheid en dierenwelzijn.

Inspecties vinden zowel risico gebaseerd als aselect plaats. In 2018 bestond het grootse deel van de diergeneesmiddeleninspecties uit reacties op meldingen. In totaal heeft de NVWA in 2018 bij zo'n 55% van de inspecties handhavend opgetreden.

Productveiligheid

Het domein productveiligheid richt zich op de veiligheid van non-food consumentenproducten.

Naar schatting zijn er 250.000 ondernemers binnen het domein. Consumentenproducten worden grotendeels buiten de EU gefabriceerd en in toenemende mate online aangeboden en ingekocht.

In 2018 is bij ruim 2.800 bedrijven een inspectie uitgevoerd. Het aantal maatregelen per inspectie varieert per project. Gemiddeld is bij bijna 40% van alle geïnspecteerde bedrijven 1 of meer maatregelen genomen. 

Een aantal onderdelen van het terrein van productveiligheid heeft veel capaciteit en aandacht gevraagd, bijvoorbeeld: indoorspeelhallen, luchtkussens, asbest in cosmetica, cv ketels, squishies (een speelgoedfiguurtje dat je kunt induwen en dat daarna weer langzaam haar normale vorm krijgt) en wimperserum.

In het nieuws:

Lees ook het artikel 'Internethandel vraagt om slimme samenwerking'

Diergezondheid

Levende dieren en diergezondheid

Het domein Levende dieren en diergezondheid richt zich op diergezondheid en exportbevordering, en draagt indirect bij aan voedselveiligheid, volksgezondheid en dierenwelzijn. Aandacht gaat uit naar preventie en bestrijding van dierziekten (waaronder zoönosen).

Erkende bedrijven binnen dit domein worden minimaal 1 keer per jaar bezocht en vaker als daar op basis van een risicoanalyse aanleiding voor is. Voorafgaand aan iedere exportcertificering vindt een keuring plaats. Ook worden er inspecties uitgevoerd in het kader van identificatie en registratie.

In 2018 heeft de NVWA bij gemiddeld zo'n 15% van de inspecties handhavend opgetreden.

In 2017 viel bij de monitoring van de I&R runddata op dat het aantal meerlingen dat geboren werd substantieel hoger lag dan normaal. RVO.nl en de NVWA hebben op grond hiervan eind 2017 een onderzoek gestart waarbij 2.100 bedrijven zijn geselecteerd waar sprake was van een afkalving of melkgift maar waarbij geen afkalving in het I&R-systeem stond geregistreerd. De geboren kalveren werden als meerling onder een andere moeder geregistreerd of de registratie van doodgeboren kalveren ontbrak. Hierdoor is de afkomst van de onjuist geregistreerde dieren niet langer te traceren met mogelijke gevolgen bij dierziektebestrijding of voor voedselveiligheid. Deze bedrijven zijn geblokkeerd.

Een gedeelte van de geblokkeerde bedrijven – op basis van een risicoanalyse - is fysiek gecontroleerd (ruim 350). De overige bedrijven zijn administratief afgedaan.

Op meer dan 1.500 van deze 2.100 bedrijven zijn onregelmatigheden van I&R vastgesteld.

Inzet van de controles was er op gericht om de I&R snel weer sluitend te krijgen.

De geconstateerde onregelmatigheden zijn door de NVWA aan RVO.nl doorgegeven. RVO.nl gebruikt deze gegevens en de door houders aangeleverde informatie om de I&R te herstellen, de heffingen uit het fosfaatreductieplan te corrigeren en voor het opleggen van een randvoorwaardekorting.

Bij ongeveer 150 bedrijven is proces-verbaal opgemaakt. Deze processen-verbaal zijn aan het Openbaar Ministerie overgedragen.

(NB: peildatum voorjaar 2019)

In het nieuws:

Dierenwelzijn

Dierenwelzijn

Bij dierenwelzijn gaat het om welzijn op het primaire bedrijven, bij transport en bij het doden van dieren. Dierenwelzijn gaat ook over het welzijn van bedrijfsmatig gehouden gezelschapsdieren en dierentuindieren, circusdieren en wilde dieren.

Bij primaire bedrijven zijn ruim 3.600 dierenwelzijnsinspecties uitgevoerd (op een bestand van ongeveer 39.900 bedrijven). Bij 65% van deze inspecties is handhavend opgetreden. Dit percentage is hoog omdat inspecties risicogebaseerd worden uitgevoerd. Tijdens vervoerscontroles is bij ruim 25% van de inspecties handhavend opgetreden.

De NVWA houdt ook toezicht op het welzijn van dieren op verzamelcentra en bij aankomst op slachthuizen. Toezichthoudende dierenartsen hebben iets meer dan 1.100 rapporten van bevindingen opgemaakt wat in meer dan 800 gevallen heeft geleid tot een maatregel.

In het nieuws:

Lees ook het artikel 'Maximaal toezicht houden, binnen de grenzen van de wet'

Dierproeven

De NVWA houdt toezicht bij instellingen en bedrijven die dierproeven uitvoeren en/of proefdieren fokken en afleveren, zoals universiteiten, onderzoeksinstituten en commerciële bedrijven.

Nagenoeg alle van de ruim 80 instellingsvergunninghouders waar in 2018 dierproeven zijn uitgevoerd zijn geïnspecteerd. De naleving bij deze locaties is hoog: bijna 100%. Slechts bij 1 inspectie is proces-verbaal opgemaakt.

Plantgezondheid

Fytosanitair

Het domein Fytosanitair omvat de hele plantaardige productieketen en de groene ruimte en richt zicht op het weren, uitroeien, beheersen en vrijwaren van schadelijke plantenziekten en -plagen.

De NVWA is verantwoordelijk voor het afgeven van garanties dat plantaardige producten voldoen aan de eisen die de EU stelt en aan eisen die door landen buiten de EU worden opgelegd.

Ook is de NVWA verantwoordelijk voor de aansturing van en toezicht op de taken die bij de plantaardige keuringsdiensten en hun laboratoria zijn belegd.

Het toezicht op de 4 keuringsdiensten en Stichting Markering Houten Verpakkingen (SMHV verpakkingshout) is door middel van audits uitgevoerd. De naleving is ruim 95%.

In het nieuws:

Natuur & Milieu

Natuur

Het domein Natuur richt zich op het behoud van biodiversiteit en volksgezondheid. De NVWA houdt toezicht op handhaving van natuurwetgeving inzake import, export en handel in beschermde dieren, planten en producten (CITES), hout, gebruik van genetische bronnen en op het voorkomen van de insleep van en handel in invasieve exoten. Vanuit volksgezondheidsperspectief richt het toezicht zich op het voorkomen en bestrijden van ongewenste muggen en vectoren. Ook wordt toegezien op het welzijn van andere dieren dan landbouwhuisdieren en honden en katten.

Binnen het domein natuur zijn totaal ongeveer 600 inspecties en kleine opsporingen uitgevoerd: ongeveer 550 op het terrein van natuur en biodiversiteit en ruim 50 op het terrein van dierenwelzijn.

In opdracht van RVO.nl voeren onze inspecteurs controles uit gericht op CITES en invasieve uitheemse soorten. Van de 300 RVO-verzoeken is zo'n 30% niet akkoord bevonden. Bij de ruim 160 meldingen over natuur ligt het percentage ook op 30%. Bij de iets meer dan 50 meldingen welzijn was 20% niet akkoord.

In het kader van de monitoring en bestrijding van exotische muggen is een groot aantal inspecties bij bedrijven, locaties en ports of entry uitgevoerd.

In het nieuws:

Lees ook het artikel 'Met nieuwe technieken kunnen we ons werk nog beter doen'
 

Vis duurzaamheid

Het toezicht van de NVWA richt zich zowel op duurzaamheid van visserij en visbestanden als op de bescherming van de biodiversiteit.

Er zijn ruim 7.000 inspecties uitgevoerd waarbij iets meer dan 290 maatregelen zijn genomen.

Ondanks het feit dat de pakkans op zee niet groot is, omdat men het inspectievaartuig vaak al ver van tevoren ziet aankomen, zijn in 2018 bij ruim 15% van de zee-inspecties tekortkomingen vastgesteld.

Bij het aanlanden van de vis was dat het geval bij ruim 15% van de aanland-inspecties.

In het nieuws:


Meststoffen

Het domein Meststoffen richt zich op verbetering van de waterkwaliteit (Nitraatrichtlijn). De NVWA houdt onder andere toezicht op het verhandelen, vervoeren en gebruik en verwerking van meststoffen, fosfaatrechten en de naleving van de voorwaarden voor derogatie.

De hele keten bestaat uit circa 50.000 bedrijven. Daarvan zijn in 2018 ruim 2.400 bedrijven bezocht.

Bij gemiddeld 15% van de inspecties, inclusief a-selecte transportinspecties en verplichte derogatie-inspecties, heeft de NVWA handhavend opgetreden.

Waar risicogerichte inspecties zijn uitgevoerd liggen de handhavingspercentages hoger. Bij zo'n 65% van de geïnspecteerde landbouwbedrijven (mestproducenten en gebruikers) is handhavend opgetreden en bij bijna 50% van de geïnspecteerde intermediaire ondernemingen (bijvoorbeeld transporteurs).

In het nieuws:


Gewasbescherming

De NVWA houdt toezicht op de handel in en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen bij teelten en in de openbare ruimte en op het gebruik van biociden op primaire bedrijven.

Het aantal in 2018 afgeronde inspecties is zo'n 950. Bij iets meer dan 35% van de inspecties is handhavend opgetreden.

Verder beoordeelt de NVWA de landbouwkundige noodzaak van verzoeken uit de sector voor tijdelijke vrijstelling van niet toegelaten middelen. Er zijn 31 aanvragen behandeld voor een tijdelijke vrijstelling van een gewasbeschermingsmiddel voor noodsituaties in de teelt van gewassen, uiteindelijk zijn er 28 vrijstellingen verleend.

Technisch inhoudelijke adviezen zijn geleverd aan LNV, Ctgb en aan het landbouwbedrijfsleven.

In het nieuws:

Tabaksontmoediging

Naast een leeftijdsgrens, rookverboden en een reclame- en sponsoringsverbod, stelt de wet eisen aan het product (samenstelling en etikettering) en geldt er een uitgebreide informatieverplichting voor fabrikanten en importeurs. De NVWA ziet hierop toe door controle bij producenten en importeurs, verkooppunten van tabaks-en rookwaren en locaties in het publieke domein en werkplekken waar een rookverbod geldt.

In 2018 zijn risicogebaseerd circa 3.900 horecabedrijven gecontroleerd op het rookverbod. Bij 30% van de inspecties is handhavend opgetreden.

Ruim 2.900 bedrijven zijn gecontroleerd op de naleving van de leeftijdgrens. Over het algemeen wordt in circa 20% van de inspecties een kooppoging door een jongere geconstateerd. Bij 5% van de kooppogingen werd geconstateerd dat de regels niet werden nageleefd.

Daarnaast zijn er handhavingsacties uitgevoerd gericht op de grote tabaksfabrikanten in het kader van het reclame- en sponsoringsverbod. In 2018 hadden deze acties betrekking op sponsoring van festivals en tabaksspeciaalzaken.

In het nieuws:

Controle subsidieregelingen

Jaarlijks ontvangen veel landbouwbedrijven toeslagen en subsidies. Op basis van Europese regelgeving inspecteert de NVWA een gedeelte van de aanvragers met als doel misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeenschapsgelden te voorkomen. Bij iets meer dan 40% van de controles is handhavend opgetreden. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) neemt de beslissing of niet-naleving van de randvoorwaarden leidt tot een korting op de, door RVO, uit te betalen subsidie.