NVWA in 2016: een scherp oog voor risico's

Wie wel eens rondstruint op onze site NVWA.nl ziet daar een grote verscheidenheid in ons takenpakket. We bewaken de gezondheid van dieren en planten, het dierenwelzijn, de veiligheid van voedsel en consumentenproducten, en handhaven de natuurwetgeving. De NVWA houdt toezicht op een groot aantal wetten en regelingen, en op een breed scala aan producten en bedrijven. Ik kom regelmatig doorgewinterde collega’s tegen die hun verbazing uiten over ons brede takenpakket: "Gaan jullie daar ook over?" Ja, daar gaan we ook over.

Het is ondoenlijk om in dit jaarverslag 2016 over al deze activiteiten te rapporteren. In plaats daarvan hebben we medewerkers geïnterviewd, die vertellen over een zestal onderwerpen die vorig jaar opmerkelijk waren – onderwerpen die tezamen een goed beeld geven van waar de NVWA mee bezig was.

Rode draad in dit jaarverslag is dat we steeds meer toegroeien naar een 'risicogerichte en kennisgedreven' organisatie. Dat licht ik even toe.

De klassieke methode van handhaving (inspecteur, gewapend met notitieblok, valt eens in de zoveel tijd binnen) voldoet niet meer. De terreinen waarop we toezicht houden, zijn complexer, internationaler en digitaler geworden.

Kijk eens naar ons voedsel. Tussen producent en consument zitten steeds meer schakels. Ingrediënten van één product zijn afkomstig uit alle windstreken. Om als toezichthouder grip te krijgen op alle veiligheidsrisico's die in zo'n productieketen aan de orde zijn, zijn nieuwe methoden nodig. In die nieuwe methoden van toezicht is het van belang om kennis te ontwikkelen over zo’n keten. Hoe ontwikkelen de productietechnieken in de voedselindustrie zich? Welke rol speelt de internethandel? Wie is in de keten verantwoordelijk als er iets misgaat?

Om de risico's beter in beeld te krijgen, eerder te onderkennen, heb je verstand van zaken nodig. Vakkennis. Vakmanschap.

Naast de medewerkers die ter plekke inspecteren, maken we steeds meer gebruik van informatiedeskundigen die databanken kunnen analyseren, van procestechnologen die weten hoe bedrijven in elkaar zitten, van accountants die een scherp oog hebben voor fraude in de administraties van bedrijven.

Een mooi voorbeeld van onze nieuwe manier van werken komt tot uitdrukking in het rapport 'De staat van productveiligheid' dat wij vorig jaar uitbrachten. In dat rapport bundelen we al de beschikbare kennis over de veiligheid van consumentenproducten op de Nederlandse markt. Die kennis stelt ons in staat om het toezicht te richten op de meest risicovolle producten.

Dit rapport is de eerste in een reeks die de NVWA de komende jaren zal uitbrengen.

'Risicogericht en kennisgedreven' zijn voor onze organisatie allerminst abstracte begrippen. Dat leest u in dit verslag over 2016.

Freek van Zoeren

plaatsvervangend inspecteur-generaal Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit